برای تحریک تخمک گذاری میتوان از داروهای مختلفی استفاده کرد. کلومیفن سیترات و لتروزول، از جمله داروهای خوراکی هستند که برای تحریک تخمکگذاری در زنانی که مشکل تخمکگذاری دارند استفاده میشوند. اگرچه کلومیفن داروی قدیمیتر و ارزانتری است، اما لتروزول به دلایل تخمک گذاری موثرتر، سلامت آندومتریوز و خطر چند قلویی کمتر بهویژه برای زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، ترجیح داده میشود. در این مقاله تصمیم داریم نگاهی به مقایسه این دو دارو داشته باشیم.
کلومیفن و تاثیر این قرص در تحریک تخمک گذاری
کلومیفن سیترات یکی از قدیمیترین، پرکاربردترین و مقرونبهصرفهترین داروهای خوراکی برای تحریک تخمکگذاری است. تأثیر آن بر تحریک تخمدان، یک فرایند پیچیده از فریب دادن مغز است تا تخمدانها را وادار به فعالیت بیشتر کند. کلومیفن به گیرندههای استروژن در هیپوتالاموس (بخش مرکزی مغز) متصل شده و آنها را اشغال میکند. این عمل باعث میشود هیپوتالاموس سیگنالهای استروژن تولید شده توسط تخمدان را به درستی دریافت نکند. در نتیجه، سیستم مرکزی فرض میکند که استروژن در سطح پایینی قرار دارد. (مانند ابتدای یک سیکل قاعدگی طبیعی)
برای جبران این کمبود استروژن، هیپوتالاموس یک ماده در مغز ترشح میکند که این امر باعث میشود غده هیپوفیز مقدار زیادی هورمونهای ضروری برای رشد فولیکولها را آزاد کند.
بعد از مصرف این قرص فولیکولهای خفته در تخمدان تحریک شده و شروع به رشد میکنند. در یک سیکل طبیعی، معمولا تنها یک فولیکول غالب میشود. با کلومیفن، اغلب انتظار میرود چندین فولیکول (۲ تا ۵ عدد) به بلوغ برسند.
دریافت مراقبت های قبل از بارداری از بهترین متخصص زنان و زایمان در کرمان
مصرف کلومیفن میتواند عوارضی هم به همراه داشته باشد:
- تأثیر بر مخاط رحم (آندومتر): این اثر میتواند منجر به نازک شدن لایه آندومتر (بافت پوششی داخلی رحم) شود. آندومتر نازک ممکن است برای لانهگزینی جنین مناسب نباشد و یکی از دلایل اصلی شکست در بارداری پس از تحریک با کلومیفن، همین موضوع است.
- خطر چندقلوزایی: تحریک قویتر هورمون محرک فولیکول منجر به رشد چندین فولیکول میشود. اگر بیش از یک فولیکول بالغ شود و همه آنها آزاد شوند، خطر چندقلوزایی (دوقلویی یا سهقلویی) افزایش مییابد (۵ تا ۱۰ درصد). به همین دلیل است که پس از مصرف کلومیفن، بررسی سونوگرافی دقیق برای شمارش فولیکولها قبل از انجام نزدیکی یا IVF ضروری است.
- سایر عوارض: برخی عوارض جانبی رایج در زنان مصرفکننده کلومیفن عبارتند از: گرگرفتگی، تغییرات خلقی، نفخ شکم، و درد خفیف لگنی.
مطلب پیشنهادی: روشهای نوین برای تحریک تخمکگذاری در درمان ناباروری
لتروزول و تاثیر این قرص در تخمک گذاری
به غیر از کلومیفن از لتروزول هم میتوان برای تحریک تخمک گذاری استفاده کرد. تأثیر لتروزول بر تخمکگذاری، از طریق یک مکانیسم کاملا متفاوت با کلومیفن سیترات عمل میکند و به عنوان یک مهارکننده آروماتاز شناخته میشود. لتروزول بر آنزیم آروماتاز تمرکز میکند که مسئول تبدیل آندروژنها (هورمونهای مردانه مانند تستوسترون) به استروژن در بافتهای مختلف بدن، از جمله در تخمدانها، است. کاهش سطح استروژن به هیپوتالاموس این پیام را میدهد که بدن در فاز اولیه سیکل است و نیاز به استروژن بیشتری دارد و در نتیجه باعث تحریک رشد فولیکولهای تخمدانها خواهد شد. تحقیقات نشان دادهاند که لتروزول در بیماران مبتلا به PCOS معمولا نرخ موفقیت تخمکگذاری بالاتری نسبت به کلومیفن دارد. این امر بهویژه در زنانی که به کلومیفن مقاوم هستند، مشهود است. اگرچه هر داروی تحریککننده تخمکگذاری خطر چندقلوزایی دارد، مطالعات متعدد نشان دادهاند که خطر چندقلوزایی در مصرف لتروزول (معمولاً زیر ۵٪) پایینتر از کلومیفن سیترات (۵ تا ۱۲٪) است.
مقایسه کلومیفن سیترات و لتروزول
بهتر است نگاهی کلی به مقایسه هرکدام از این داروها داشته باشیم.
| لتروزول | کلومیفین سیترات | ویژگی |
| آنزیم آروماتاز را مسدود میکند و تبدیل آندروژنها (هورمونهای مردانه) به استروژن را متوقف میکند. این کاهش استروژن به مغز پیام میدهد که FSH بیشتری تولید کند. | گیرندههای استروژن را در هیپوتالاموس مسدود میکند. این فریب مغز باعث میشود بدن فکر کند استروژن کمی وجود دارد و در نتیجه هورمونهای بیشتری برای تحریک تخمدانها ترشح شود. | مکانیسم اصلی |
| حدود ۷۵ تا ۹۰ درصد زنان پاسخ میدهند (ممکن است کمی بالاتر باشد). | حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد زنان با سیکلهای اولیه پاسخ میدهند. | میزان موفقیت در تخمک گذاری |
| اثر ضعیفتر یا ناچیزی بر ضخامت آندومتر دارد، زیرا استروژن را فقط در محیط محیطی سرکوب میکند نه اینکه گیرنده را مسدود کند. | به دلیل اثرات آنتی-استروژنیک ممکن است باعث نازک شدن لایه داخلی رحم شود که میتواند لانهگزینی را دشوار کند. | لایه برداری آندومتر (رحم) |
| حدود ۳ تا ۵ درصد (خطر کمتر از کلومیفن) | حدود ۵ تا ۱۰ درصد | خطر چندقلویی |
| سرگیجه، سردرد، خستگی. (به طور کلی عوارض جانبی کمتری از نظر روحی دارد). | گرگرفتگی، تغییرات خلقی، نفخ شکم، سردرد. | عوارض جانبی |
| معمولا تا 6 سیکل | معمولا تا 6 سیکل | مدت زمان استفاده |
| برای زنان مبتلا به تخمدان پلی کیستیک بیشتر جواب میدهد. | حدود 70 تا 80 درصد | نرخ موفقیت تخمک گذاری |
مطلب پیشنهادی: چه زمانی از کیتهای تخمکگذاری استفاده کنیم؟
چرا مصرف لتروزول به بیشتر زنان توصیه میشود؟
اگرچه کلومیفن داروی قدیمیتر و ارزانتر است،اما لتروزول به دلایل زیر در بسیاری از پروتکلهای مدرن درمانی، بهویژه برای زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، ترجیح داده میشود:
- تخمکگذاری مؤثرتر: در زنانی که به کلومیفن مقاوم هستند، لتروزول اغلب موفقتر است.
- سلامت آندومتر: لتروزول اثرات مخرب کمتری بر لایه داخلی رحم (آندومتر) دارد. اگر لایه رحم برای لانهگزینی ضخیم و مناسب نباشد، حتی با وجود تخمکگذاری، بارداری سختتر میشود.
- خطر چندقلویی کمتر: خطر داشتن دوقلو یا چندقلو در استفاده از لتروزول پایینتر از کلومیفن است.
مطلب پیشنهادی: معرفی بهترین مکمل های جنسی برای آقایان و خانم ها
سخن پایانی
مطالعه نکات و ترفندها:
- اگر میخواهید در مورد مقایسه داروهای کلومیفن و لتروزول برای تحریک تخمک گذاری بدانید، این مقاله را بخوانید.
- لتروزول و کلومیفن هردو برای تحریک تخمک گذاری طبق دستور پزشک توصیه میشود؛ نحوه اثرگذاری هرکدام از این داروها متفاوت است و انتخاب بین این دو دارو کاملا فردی است و به تشخیص پزشک متخصص باروری بستگی دارد. اگر سابقه مصرف دارو ندارید، پزشک ممکن است با دوز پایین کلومیفن شروع کند و اگر سابقه مقاومت به کلومیفن یا تشخیص PCOS قطعی باشد، لتروزول اغلب گزینه اول خواهد بود. در هر دو مورد، سونوگرافی برای بررسی تعداد فولیکولهای در حال رشد و ضخامت آندومتر پس از مصرف دارو، ضروری است.
تقویت تخمک با کمک گرفتن از دکتر انیس قاسمی راد:
- به دلیل مکانیسم اثربخشی بهتر در بیماران مبتلا به PCOS و مقاومت به کلومیفن، لتروزول به طور فزایندهای به عنوان خط اول درمان دارویی برای القای تخمکگذاری در زنان بدون سابقه بیماریهای دیگر توصیه میشود. همچنین خطر کمتر چندقلوزایی کمتری دارد. کلومیفن همچنان یک گزینه عالی، به ویژه در زنانی که تخمدانهای نرمالتری دارند یا به دلایل اقتصادی به دنبال گزینههای مقرونبهصرفهتر هستند، باقی مانده است. اگرچه هر دو دارو با فریب دادن سیستم هیپوتالاموس برای افزایش تولید FSH عمل میکنند، لتروزول از طریق مهار تولید استروژن به این هدف میرسد، در حالی که کلومیفن با مسدود کردن گیرندههای استروژن این کار را انجام میدهد. این تفاوت ظریف در مکانیسم منجر به پروفایل ایمنی و اثربخشی متفاوتی در دو دارو شده است.
- این داروها باید فقط تحت نظارت مستقیم پزشک و معمولا بین روزهای ۳ تا ۷ سیکل قاعدگی مصرف شوند.
- دکتر انیس قاسمی راد در این زمینه میتواند به شما کمک کند. ایشان تمامی خدمات درمانی و جراحی زنان و تمامی خدمات قبل، حین و بعد از بارداری را به بانوان کرمانی ارائه می دهند. بنابراین اگر شماهم مشکل تخمک گذاری دارید، برای رزرو نوبت یا مشاوره آنلاین، با شماره 03432224453 تماس بگیرید.
رزرو نوبت یا تماس تلفنی با مطب دکتر قاسمی راد:
- تماس تلفنی و نوبت آنلاین: حتی اگر ساکن کرمان یا شهرهای اطراف نیستید، برای نوبت آنلاین و مشاوره با دکتر انیس قاسمی راد میتوانید شماره 03432224453 تماس بگیرید.
- مراجعه حضوری: همچنین اگر مایل به مراجعه حضوری هستید، میتوانید از شنبه تا چهارشنبه به جز دوشنبه ها از ساعت 16 تا 21 دوشنبه های صبح از ساعت 9 تا 12.5 به آدرس کرمان خیابان جهاد حدفاصل کوچه ۱و۳ ساختمان پزشکان ثامن الحجج طبقه ۵ واحد ۳ مراجعه نمایید.