در زبانهٔ جدید باز می‌شود

دکتر انیس قاسمی راد

جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی

آزمایش عفونت ادراری چگونه انجام می‌شود؟

عفونت ادراری یکی از مشکلات شایع دستگاه ادراری است که می‌تواند مثانه، مجرای ادرار، حالب‌ها و حتی کلیه‌ها را درگیر کند. سوزش هنگام ادرار، تکرر ادرار، احساس فوریت در دفع، درد زیر شکم و تغییر رنگ یا بوی ادرار از جمله علائمی هستند که ممکن است به وجود عفونت ادراری اشاره داشته باشند.

برای تشخیص این عفونت، پزشک با توجه به علائم بیمار و شرایط جسمانی او ممکن است یک یا چند آزمایش ادرار درخواست کند. اما همه آزمایش‌های ادرار کاربرد یکسانی ندارند؛ بعضی از آن‌ها وجود نشانه‌های التهاب و عفونت را بررسی می‌کنند، درحالی‌که برخی دیگر نوع باکتری عامل عفونت و آنتی‌بیوتیک مؤثر بر آن را مشخص می‌کنند.

در این مقاله با انواع آزمایش‌های تشخیص عفونت ادراری، نحوه نمونه‌گیری، شرایط قبل از آزمایش، میزان درد و نحوه تفسیر اصطلاحات رایج در برگه آزمایش آشنا می‌شوید.

انواع آزمایش ادرار برای تشخیص عفونت ادراری

انواع آزمایش تشخیص عفونت ادرار

برای تشخیص عفونت ادراری چند روش آزمایشگاهی وجود دارد. انتخاب روش مناسب به علائم بیمار، شدت عفونت، سابقه ابتلا، بارداری و احتمال درگیری کلیه‌ها بستگی دارد.

مهم‌ترین آزمایش‌هایی که برای بررسی عفونت ادراری استفاده می‌شوند عبارت‌اند از:

  1. آزمایش کامل ادرار (Urinalysis)

  2. آزمایش نوار ادرار (Urine Dipstick)

  3. آزمایش میکروسکوپی ادرار (Urine Microscopy)

  4. کشت ادرار (Urine Culture)

  5. آزمایش حساسیت آنتی‌بیوتیکی (Antibiotic Sensitivity Test)

این آزمایش‌ها ممکن است به‌صورت جداگانه یا در کنار یکدیگر درخواست شوند.

۱. آزمایش کامل ادرار (Urinalysis)

آزمایش کامل ادرار

کاربرد: بررسی نشانه‌های عفونت، التهاب و سایر مشکلات دستگاه ادراری

آزمایش کامل ادرار یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای بررسی عفونت ادراری است. در این آزمایش، نمونه ادرار از نظر ویژگی‌های ظاهری، ترکیبات شیمیایی و وجود سلول‌ها یا میکروارگانیسم‌های غیرطبیعی بررسی می‌شود.

نحوه انجام آزمایش:

  • ابتدا بیمار یک ظرف استریل از آزمایشگاه دریافت می‌کند.

  • پس از شست‌وشوی ناحیه تناسلی، مقداری از ادرار اولیه دفع می‌شود.

  • بخش میانی ادرار داخل ظرف جمع‌آوری می‌شود.

  • نمونه برای بررسی‌های شیمیایی و میکروسکوپی به آزمایشگاه تحویل داده می‌شود.

در این آزمایش مواردی مانند گلبول سفید، گلبول قرمز، پروتئین، نیتریت، لکوسیت استراز و باکتری بررسی می‌شوند.

شرایط قبل از آزمایش:

  • برای انجام آزمایش کامل ادرار نیازی به ناشتا بودن نیست.

  • بهتر است نمونه قبل از مصرف آنتی‌بیوتیک گرفته شود.

  • نمونه باید در ظرف تمیز و استریل جمع‌آوری شود.

  • بهتر است نمونه هرچه سریع‌تر به آزمایشگاه تحویل داده شود.

  • در صورت قاعدگی، مصرف دارو یا استفاده از مکمل‌های خاص، موضوع را به آزمایشگاه اطلاع دهید.

آیا آزمایش کامل ادرار درد دارد؟

خیر. این آزمایش با جمع‌آوری نمونه ادرار انجام می‌شود و هیچ‌گونه سوزن یا وسیله‌ای وارد بدن نمی‌شود؛ بنابراین بدون درد است.

۲. آزمایش نوار ادرار (Urine Dipstick)

نوار تست ادرار

کاربرد: بررسی سریع نشانه‌های احتمالی عفونت ادراری

آزمایش نوار ادرار یکی از روش‌های سریع و ساده برای بررسی اولیه عفونت است. در این روش، نوار مخصوصی که دارای مواد واکنش‌دهنده شیمیایی است، داخل نمونه ادرار قرار می‌گیرد و تغییر رنگ قسمت‌های مختلف آن بررسی می‌شود.

دو شاخص مهم در این آزمایش عبارت‌اند از:

  • Leukocyte Esterase (لکوسیت استراز): وجود این ماده می‌تواند نشان‌دهنده حضور گلبول‌های سفید و التهاب در دستگاه ادراری باشد.

  • Nitrite (نیتریت): برخی باکتری‌های عامل عفونت ادراری می‌توانند نیترات موجود در ادرار را به نیتریت تبدیل کنند. مثبت شدن این شاخص احتمال عفونت باکتریایی را افزایش می‌دهد.

نحوه انجام آزمایش:

ابتدا نمونه ادرار در ظرف مخصوص جمع‌آوری می‌شود. سپس نوار آزمایش برای مدت مشخصی در نمونه قرار می‌گیرد. بعد از گذشت زمان تعیین‌شده، تغییر رنگ قسمت‌های مختلف نوار با جدول استاندارد مقایسه می‌شود.

شرایط قبل از آزمایش:

  • نیازی به ناشتا بودن وجود ندارد.

  • بهتر است نمونه قبل از شروع مصرف آنتی‌بیوتیک گرفته شود.

  • نوشیدن بیش از حد آب قبل از نمونه‌گیری توصیه نمی‌شود؛ زیرا ممکن است ادرار را رقیق کند.

  • بهتر است دستورالعمل آزمایشگاه برای جمع‌آوری نمونه رعایت شود.

آیا آزمایش نوار ادرار درد دارد؟

خیر. این روش نیز کاملاً غیرتهاجمی است و تنها به نمونه ادرار نیاز دارد.

نکته مهم اینکه منفی شدن نیتریت به‌تنهایی عفونت ادراری را رد نمی‌کند؛ زیرا همه باکتری‌ها نیتریت تولید نمی‌کنند و دفعات زیاد ادرار کردن نیز می‌تواند فرصت تبدیل نیترات به نیتریت را کاهش دهد.

۳. آزمایش میکروسکوپی ادرار (Urine Microscopy)

آزمایش میکروسکوپی ادرار

کاربرد: بررسی تعداد گلبول‌های سفید، گلبول‌های قرمز، باکتری‌ها و سایر اجزای موجود در ادرار

در آزمایش میکروسکوپی، نمونه ادرار زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود تا وجود سلول‌ها و ذراتی که ممکن است نشانه عفونت یا مشکلات دیگر دستگاه ادراری باشند، مشخص شود.

این آزمایش معمولاً بخشی از آزمایش کامل ادرار است؛ اما ممکن است پزشک به‌صورت جداگانه نیز درخواست بررسی میکروسکوپی کند.

نحوه انجام آزمایش:

  1. نمونه ادرار در ظرف استریل جمع‌آوری می‌شود.

  2. در صورت نیاز، نمونه در آزمایشگاه سانتریفیوژ می‌شود تا اجزای سلولی و ذرات آن جدا شوند.

  3. رسوب یا نمونه آماده‌شده زیر میکروسکوپ قرار می‌گیرد.

  4. تعداد گلبول‌های سفید، گلبول‌های قرمز، باکتری‌ها، سلول‌های اپیتلیال و سایر اجزا بررسی می‌شود.

وجود تعداد زیاد گلبول سفید (WBC) می‌تواند نشانه التهاب یا عفونت باشد. همچنین مشاهده باکتری در کنار علائم بالینی و سایر یافته‌های آزمایشگاهی می‌تواند احتمال عفونت ادراری را افزایش دهد.

شرایط قبل از آزمایش:

  • نیازی به ناشتا بودن نیست.

  • بهتر است نمونه قبل از مصرف آنتی‌بیوتیک گرفته شود.

  • از ظرف استریل برای جمع‌آوری نمونه استفاده کنید.

  • نمونه را در مدت زمان توصیه‌شده به آزمایشگاه برسانید.

  • در صورت وجود خونریزی قاعدگی، آزمایشگاه را مطلع کنید.

آیا آزمایش میکروسکوپی ادرار درد دارد؟

خیر. نمونه‌گیری با دفع طبیعی ادرار انجام می‌شود و خود آزمایش هیچ‌گونه درد یا ناراحتی جسمی ندارد.

۴. آزمایش کشت ادرار (Urine Culture)

آزمایش کشت ادرار

روش مهم برای شناسایی باکتری عامل عفونت

آزمایش کشت ادرار یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای شناسایی میکروارگانیسم‌های عامل عفونت دستگاه ادراری است. برخلاف آزمایش کامل ادرار که بیشتر نشانه‌های احتمالی عفونت را بررسی می‌کند، در کشت ادرار مشخص می‌شود که آیا باکتری یا قارچ قابل‌رشد در نمونه وجود دارد یا خیر.

این آزمایش به‌ویژه در شرایط زیر اهمیت دارد:

  • عفونت ادراری مکرر

  • عدم بهبود علائم پس از مصرف آنتی‌بیوتیک

  • بازگشت عفونت پس از پایان درمان

  • شک به عفونت کلیه

  • ابتلا به عفونت ادراری در دوران بارداری

  • وجود علائم غیرمعمول یا احتمال مقاومت باکتریایی

نحوه انجام آزمایش:

  1. ابتدا نمونه ادرار به روش تمیز و از قسمت میانی جریان ادرار جمع‌آوری می‌شود.

  2. نمونه در محیط کشت مخصوص آزمایشگاه قرار می‌گیرد.

  3. شرایط مناسب برای رشد میکروارگانیسم‌ها فراهم می‌شود.

  4. پس از گذشت زمان مشخص، رشد باکتری‌ها یا قارچ‌ها بررسی می‌شود.

  5. در صورت رشد میکروارگانیسم قابل‌اهمیت، نوع آن شناسایی و تعداد کلونی‌های تشکیل‌شده اندازه‌گیری می‌شود.

نتیجه کشت معمولاً پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت آماده می‌شود؛ البته بعضی نمونه‌ها به زمان بیشتری نیاز دارند.

شرایط قبل از آزمایش:

  • برای کشت ادرار نیازی به ناشتا بودن نیست.

  • بهتر است نمونه پیش از اولین دوز آنتی‌بیوتیک گرفته شود؛ زیرا مصرف آنتی‌بیوتیک می‌تواند رشد باکتری‌ها را کاهش داده و نتیجه کشت را تحت تأثیر قرار دهد.

  • نمونه باید در ظرف استریل مخصوص کشت ادرار جمع‌آوری شود.

  • نمونه‌گیری باید به روش ادرار میانی انجام شود.

  • بهتر است نمونه در مدت کوتاهی به آزمایشگاه برسد. اگر امکان تحویل سریع وجود ندارد، درباره نحوه نگهداری آن از آزمایشگاه سؤال کنید.

آیا آزمایش کشت ادرار درد دارد؟

اگر نمونه از طریق دفع طبیعی ادرار جمع‌آوری شود، آزمایش کاملاً بدون درد است. در موارد خاص که امکان جمع‌آوری نمونه معمولی وجود ندارد، ممکن است پزشک از سوند ادراری استفاده کند که می‌تواند باعث احساس فشار، ناراحتی یا سوزش موقت شود.

۵. آزمایش حساسیت آنتی‌بیوتیکی (Antibiotic Sensitivity Test)

آزمایش حساسیت آنتی بیوتیکی

کاربرد: مشخص کردن آنتی‌بیوتیک مؤثر برای درمان عفونت

آزمایش حساسیت آنتی‌بیوتیکی که با نام آنتی‌بیوگرام نیز شناخته می‌شود، معمولاً پس از شناسایی باکتری در آزمایش کشت ادرار انجام می‌شود.

هدف این آزمایش مشخص کردن میزان حساسیت یا مقاومت باکتری نسبت به داروهای آنتی‌بیوتیکی مختلف است.

نحوه انجام آزمایش:

  • ابتدا باکتری رشدکرده در کشت ادرار شناسایی می‌شود.

  • نمونه باکتری در محیط آزمایشگاهی مناسب قرار می‌گیرد.

  • آنتی‌بیوتیک‌های مختلف برای بررسی اثرگذاری روی باکتری استفاده می‌شوند.

  • میزان مهار رشد باکتری بررسی می‌شود.

  • نتیجه به‌صورت حساس، حدواسط یا مقاوم گزارش می‌شود.

برای مثال، ممکن است باکتری عامل عفونت نسبت به یک آنتی‌بیوتیک حساس و نسبت به داروی دیگری مقاوم باشد. پزشک با توجه به نتیجه آزمایش، شرایط بیمار و سایر عوامل، داروی مناسب را انتخاب می‌کند.

شرایط قبل از آزمایش:

این آزمایش معمولاً به‌صورت مستقل از بیمار نمونه‌گیری نمی‌کند و روی باکتری به‌دست‌آمده از کشت ادرار انجام می‌شود. بنابراین همان شرایط نمونه‌گیری کشت ادرار برای آن اهمیت دارد.

آیا آزمایش آنتی‌بیوگرام درد دارد؟

خیر. این آزمایش در محیط آزمایشگاه انجام می‌شود و برای انجام آن نیازی به نمونه‌گیری مجدد یا ورود ابزار به بدن نیست؛ مگر اینکه نمونه اولیه قابل‌استفاده نباشد.

شرایط قبل از آزمایش عفونت ادراری؛ آیا باید ناشتا باشیم؟

یکی از سؤالات رایج افراد قبل از مراجعه به آزمایشگاه این است که آیا برای آزمایش عفونت ادراری باید ناشتا باشند یا خیر.

در حالت معمول، برای آزمایش کامل ادرار، نوار ادرار، بررسی میکروسکوپی و کشت ادرار نیازی به ناشتا بودن نیست. بااین‌حال، رعایت چند نکته می‌تواند به افزایش دقت نمونه‌گیری کمک کند.

مهم‌ترین نکات قبل از نمونه‌گیری ادرار

۱. شست‌وشوی ناحیه تناسلی

قبل از نمونه‌گیری، ناحیه تناسلی را با آب تمیز کنید. در خانم‌ها بهتر است هنگام نمونه‌گیری، لبه‌های واژن از هم فاصله داشته باشند تا آلودگی‌های اطراف وارد ظرف نشوند. برای کشت ادرار از مواد ضدعفونی‌کننده قوی استفاده نکنید؛ زیرا ممکن است روی رشد باکتری‌ها تأثیر بگذارند.

۲. جمع‌آوری ادرار میانی

ابتدا مقدار کمی از ادرار را داخل توالت دفع کنید، سپس بدون قطع جریان ادرار، بخش میانی را داخل ظرف استریل جمع‌آوری کنید. این کار احتمال ورود باکتری‌ها و آلودگی‌های سطحی به نمونه را کاهش می‌دهد.

۳. مصرف نکردن خودسرانه آنتی‌بیوتیک

اگر پزشک احتمال عفونت ادراری را مطرح کرده است، بهتر است نمونه کشت قبل از شروع مصرف آنتی‌بیوتیک گرفته شود. البته در صورت تب، درد پهلو یا علائم شدید، برای انجام آزمایش نباید درمان ضروری را به تأخیر انداخت.

۴. نوشیدن آب به میزان معمول

قبل از آزمایش، آب را به میزان معمول مصرف کنید. نوشیدن حجم زیادی از آب در مدت کوتاه ممکن است باعث رقیق شدن ادرار و کاهش غلظت برخی ترکیبات شود.

۵. توجه به زمان نمونه‌گیری

برای بعضی آزمایش‌ها، نمونه اول صبح یا نمونه‌ای که چند ساعت در مثانه باقی مانده باشد مناسب است. به‌خصوص برای کشت ادرار، بهتر است در صورت امکان ادرار حدود ۲ تا ۳ ساعت در مثانه باقی مانده باشد؛ بااین‌حال نباید به دلیل رعایت این زمان، دفع ادرار را با وجود ناراحتی شدید به تأخیر انداخت.

۶. اطلاع دادن درباره قاعدگی و داروها

اگر در دوران قاعدگی هستید یا داروهای خاصی مصرف می‌کنید، به پزشک و آزمایشگاه اطلاع دهید. خون قاعدگی و برخی داروها می‌توانند بر تفسیر نتایج اثر بگذارند.

نکته: اگر پزشک هم‌زمان آزمایش خون، قند یا آزمایش‌های دیگری درخواست کرده باشد، ممکن است برای آن آزمایش‌ها شرایط متفاوتی مانند ناشتا بودن لازم باشد.

برای درمان بی‌اختیاری ادرار بانوان به چه متخصصی مراجعه کنیم؟

اگر علاوه بر مشکلات ادراری، دچار نشت غیرارادی ادرار، احساس تخلیه نشدن کامل مثانه یا فوریت شدید در دفع هستید، بهتر است علت مشکل به‌صورت تخصصی بررسی شود.

برای این منظور، مراجعه به متخصص اورولوژی یا متخصص زنان دارای تجربه در زمینه اختلالات کف لگن و بی‌اختیاری ادرار می‌تواند کمک‌کننده باشد.

اگر به دنبال متخصص بی اختیاری ادرار بانوان در کرمان هستید، هنگام انتخاب پزشک به تخصص، تجربه در تشخیص و درمان اختلالات ادراری زنان و امکان انجام بررسی‌های تکمیلی توجه کنید.


مطلب پیشنهادی: 23 سوال متداول بیماران درباره بی اختیاری ادرار (پاسخ توسط پزشک)


 

مقایسه انواع آزمایش عفونت ادراری؛ کدام آزمایش برای چه مشکلی مناسب است؟

تمام آزمایش‌های ادرار برای تشخیص یک نوع مشکل طراحی نشده‌اند. برای مثال، اگر فردی فقط سوزش ادرار داشته باشد، ممکن است آزمایش نوار ادرار و آزمایش کامل ادرار برای بررسی اولیه کافی باشد؛ اما در فردی که مرتب دچار عفونت می‌شود، کشت ادرار اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در جدول زیر تفاوت این آزمایش‌ها را از نظر کاربرد، شرایط انتخاب و میزان درد بررسی کرده‌ایم.

آزمایش کامل ادرار

کاربرد اصلی:
بررسی نشانه‌های عفونت و التهاب
چه زمانی درخواست می‌شود؟
سوزش، تکرر و تغییر رنگ ادرار
میزان درد:
بدون درد

نوار ادرار

کاربرد اصلی:
تشخیص سریع نشانه‌های احتمالی عفونت
چه زمانی درخواست می‌شود؟
بررسی اولیه عفونت
میزان درد:
بدون درد

میکروسکوپی ادرار

کاربرد اصلی:
بررسی گلبول سفید، قرمز و باکتری
چه زمانی درخواست می‌شود؟
شک به التهاب یا عفونت
میزان درد:
بدون درد

کشت ادرار

کاربرد اصلی:
شناسایی باکتری عامل عفونت
چه زمانی درخواست می‌شود؟
عفونت مکرر، عفونت پیچیده یا عدم پاسخ به درمان
میزان درد:
بدون درد در نمونه‌گیری معمول

آنتی‌بیوگرام

کاربرد اصلی:
تعیین حساسیت باکتری به آنتی‌بیوتیک
چه زمانی درخواست می‌شود؟
پس از رشد باکتری در کشت ادرار
میزان درد:
بدون درد

برای تشخیص عفونت مثانه کدام آزمایش مناسب‌تر است؟

عفونت مثانه یا سیستیت معمولاً با علائمی مانند سوزش ادرار، تکرر ادرار و احساس فوریت در دفع همراه است. در خانم‌هایی که علائم معمول عفونت مثانه را دارند و عوامل خطر خاصی ندارند، پزشک ممکن است بر اساس شرح‌حال و معاینه تشخیص اولیه بدهد و از نوار ادرار برای کمک به تشخیص استفاده کند.

در مواردی مانند عفونت مکرر، علائم غیرمعمول یا عدم بهبود با درمان، کشت ادرار اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

برای تشخیص عفونت کلیه چه آزمایشی انجام می‌شود؟

عفونت کلیه یا پیلونفریت معمولاً با علائمی مانند تب، لرز، درد پهلو، تهوع و گاهی استفراغ همراه است.

در این شرایط، پزشک معمولاً آزمایش کامل ادرار و کشت ادرار را برای بررسی عفونت درخواست می‌کند. در صورت نیاز ممکن است آزمایش خون و تصویربرداری از کلیه‌ها نیز انجام شود.

عفونت کلیه موضوع مهم‌تری نسبت به عفونت ساده مثانه است و به ارزیابی پزشکی سریع نیاز دارد.

برای تشخیص عفونت ادراری مکرر چه آزمایشی لازم است؟

در خانم‌هایی که چندین بار در طول سال دچار عفونت ادراری می‌شوند، صرفاً بررسی علائم کافی نیست. ثبت نتایج کشت ادرار در دوره‌های علامت‌دار به پزشک کمک می‌کند تا نوع باکتری، احتمال مقاومت دارویی و علت بازگشت عفونت را بررسی کند.

همچنین ممکن است پزشک برای بررسی عوامل زمینه‌ای، معاینه تخصصی زنان و بررسی وضعیت تخلیه مثانه را پیشنهاد کند.

اصطلاحات مهم در برگه آزمایش ادرار و نحوه تفسیر آن‌ها

بعد از دریافت جواب آزمایش، ممکن است با اصطلاحات انگلیسی و اعداد مختلفی روبه‌رو شوید که معنی آن‌ها برایتان مشخص نباشد.

در ادامه، مهم‌ترین اصطلاحاتی را که در آزمایش کامل ادرار و کشت ادرار مشاهده می‌شوند، توضیح می‌دهیم. ( به صورت افقی اسکرول کنید)

اصطلاح در آزمایش معنی و مفهوم تفسیر احتمالی
WBC گلبول سفید خون افزایش آن می‌تواند نشانه التهاب یا عفونت باشد.
RBC گلبول قرمز خون وجود آن ممکن است نشان‌دهنده خون در ادرار باشد.
Leukocyte Esterase آنزیم مرتبط با گلبول‌های سفید مثبت شدن آن احتمال وجود التهاب یا عفونت را مطرح می‌کند.
Nitrite نیتریت مثبت شدن آن می‌تواند نشانه وجود برخی باکتری‌های ادراری باشد.
Bacteria باکتری مشاهده باکتری باید همراه با علائم و سایر نتایج بررسی شود.
Protein پروتئین افزایش آن ممکن است با مشکلات کلیوی یا التهاب همراه باشد.
Blood خون مثبت شدن آن می‌تواند نشان‌دهنده وجود خون در ادرار باشد.
pH میزان اسیدی یا قلیایی بودن ادرار به‌تنهایی معیار تشخیص عفونت نیست.
Specific Gravity وزن مخصوص ادرار میزان غلظت ادرار را نشان می‌دهد.
Epithelial Cells سلول‌های پوششی تعداد زیاد آن‌ها ممکن است نشان‌دهنده آلودگی نمونه باشد.
Mucus مخاط وجود مقدار کمی از آن معمولاً اهمیت تشخیصی خاصی ندارد.
Casts سیلندرهای ادراری نوع و تعداد آن‌ها می‌تواند در بررسی مشکلات کلیوی کمک‌کننده باشد.
Crystals کریستال‌ها ممکن است در برخی شرایط طبیعی یا در ارتباط با سنگ‌های ادراری دیده شوند.
در نمایشگرهای کوچک، برای مشاهده تمام ستون‌ها می‌توانید جدول را به طرفین بکشید.

اصطلاحات مهم در جواب کشت ادرار

علاوه بر موارد بالا، در جواب کشت ادرار ممکن است با اصطلاحات زیر مواجه شوید:

۱. No Growth (عدم رشد):

یعنی در شرایط آزمایشگاهی، رشد قابل‌تشخیصی از باکتری یا قارچ مشاهده نشده است. البته نتیجه منفی همیشه عفونت را رد نمی‌کند؛ به‌خصوص اگر فرد پیش از آزمایش آنتی‌بیوتیک مصرف کرده باشد یا عامل عفونت با روش معمول کشت قابل‌شناسایی نباشد.

۲. Colony Count (تعداد کلونی):

تعداد کلونی نشان‌دهنده میزان رشد باکتری در نمونه ادرار است و معمولاً با واحد CFU/mL گزارش می‌شود.

عدد 100,000 CFU/mL یکی از آستانه‌های شناخته‌شده در تفسیر کشت ادرار است؛ اما به این معنی نیست که هر عدد کمتر از آن عفونت را رد می‌کند. در افراد علامت‌دار، تعداد کمتر باکتری نیز ممکن است اهمیت بالینی داشته باشد.

۳. Mixed Growth (رشد مختلط):

این اصطلاح معمولاً به رشد چند نوع باکتری در نمونه اشاره دارد. در بسیاری از موارد، به‌ویژه زمانی که باکتری‌های مختلف و فلور طبیعی پوست و ناحیه تناسلی دیده می‌شوند، احتمال آلودگی نمونه مطرح است و ممکن است تکرار آزمایش لازم باشد.

۴. Sensitive (S):

یعنی باکتری نسبت به آنتی‌بیوتیک مورد بررسی حساس است و احتمال اثرگذاری دارو وجود دارد.

۵. Intermediate (I):

یعنی میزان حساسیت باکتری به دارو در محدوده حدواسط یا حساسیت وابسته به میزان مواجهه با دارو قرار دارد. تفسیر دقیق آن به استاندارد آزمایشگاه و نوع آنتی‌بیوتیک بستگی دارد.

۶. Resistant (R):

یعنی باکتری نسبت به آنتی‌بیوتیک مورد بررسی مقاومت نشان داده است و احتمال موفقیت درمان با آن دارو کاهش می‌یابد.

نکته مهم درباره تفسیر جواب آزمایش

مثبت شدن یک شاخص مانند WBC، Nitrite یا Bacteria به‌تنهایی به معنی ابتلای قطعی به عفونت ادراری نیست. پزشک باید نتیجه آزمایش را در کنار علائم، سابقه بیماری، داروهای مصرفی و شرایط فرد بررسی کند. همچنین وجود باکتری در ادرار بدون علامت، همیشه نیازمند درمان آنتی‌بیوتیکی نیست.

چه زمانی برای بررسی عفونت ادراری باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر علائمی مانند سوزش ادرار، تکرر، فوریت در دفع یا درد زیر شکم دارید، بهتر است برای بررسی علت آن به پزشک مراجعه کنید.

در بعضی شرایط، مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری دارد:

  • مشاهده خون در ادرار

  • تب و لرز همراه با علائم ادراری

  • درد در ناحیه پهلو یا کمر

  • تهوع و استفراغ همراه با سوزش ادرار

  • بازگشت مکرر عفونت پس از درمان

  • ابتلا به علائم عفونت ادراری در دوران بارداری

همچنین باید توجه داشت که بی‌اختیاری ادرار همیشه به معنی عفونت ادراری نیست. گاهی عفونت می‌تواند باعث افزایش فوریت و نشت ادرار شود؛ اما اگر بی‌اختیاری بعد از برطرف شدن عفونت همچنان ادامه داشته باشد، لازم است علل دیگری مانند ضعف عضلات کف لگن، مثانه بیش‌فعال یا اختلالات تخلیه مثانه بررسی شوند.

منابع علمی و معتبر برای مطالعه بیشتر

ثبت دیدگاه

اموزش رزرو نوبت